Ngày 07/01/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. Nghị quyết đề ra các quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp nhằm xây dựng, phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; phát huy giá trị văn hóa và sức mạnh con người Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Theo Nghị quyết, văn hóa Việt Nam là kết tinh những giá trị tốt đẹp của dân tộc trong tiến trình hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước; là nguồn lực nội sinh quan trọng hun đúc trí tuệ, tâm hồn, khí phách và bản lĩnh người Việt Nam. Bộ Chính trị khẳng định phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, đồng thời là trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước. Các giá trị văn hóa phải được gắn kết chặt chẽ, hài hòa, thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội, từ chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường đến quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Nghị quyết xác định phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con người xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới và xây dựng con người để phát triển văn hóa. Phát triển toàn diện văn hóa, con người Việt Nam trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam; phát huy truyền thống yêu nước, bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần tự chủ, tự cường dân tộc, đề cao đạo đức, tài năng, sức sáng tạo và khát vọng cống hiến vì sự phồn vinh, văn minh, hạnh phúc của Nhân dân và sự phát triển mạnh mẽ của dân tộc Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Về mục tiêu đến năm 2030, Nghị quyết đặt ra yêu cầu đẩy mạnh xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; thống nhất trong đa dạng; mang đặc trưng dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học và hiện đại. Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường đến xã hội và không gian số; phát triển văn học, nghệ thuật xứng tầm với lịch sử văn hóa dân tộc và tầm vóc đất nước trong kỷ nguyên mới.

Nghị quyết đề ra nhiều chỉ tiêu cụ thể như hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa quốc gia; bảo đảm 100% chính quyền địa phương hai cấp, lực lượng vũ trang có thiết chế văn hóa đáp ứng nhu cầu sáng tạo và thụ hưởng văn hóa; phấn đấu hoàn thành số hóa 100% các di sản văn hóa đã được xếp hạng cấp quốc gia và cấp quốc gia đặc biệt vào năm 2026; bảo đảm 100% học sinh, học viên, sinh viên được tiếp cận, tham gia thường xuyên các hoạt động nghệ thuật và giáo dục di sản văn hóa.

Đáng chú ý, Nghị quyết yêu cầu bảo đảm nguồn lực tương xứng cho phát triển văn hóa, trong đó bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa và tăng dần theo yêu cầu thực tiễn. Đồng thời, tập trung ưu tiên ba lĩnh vực đột phá gồm đào tạo, đãi ngộ nhân tài trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật; ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa; đặt hàng sáng tạo các công trình văn hóa, tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị cao về tư tưởng, nội dung và nghệ thuật.

Nghị quyết xác định phát triển các ngành công nghiệp văn hóa trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng, phấn đấu đóng góp 7% GDP vào năm 2030; hình thành từ 5 đến 10 thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa trong các lĩnh vực có tiềm năng như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, du lịch văn hóa, thiết kế và thời trang. Đồng thời xây dựng thành công 5 thương hiệu liên hoan nghệ thuật, lễ hội văn hóa quốc tế; thành lập thêm từ 1 đến 3 trung tâm văn hóa Việt Nam ở nước ngoài và phấn đấu có thêm 5 di sản văn hóa được UNESCO công nhận, ghi danh.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị quyết là yêu cầu bảo đảm đầy đủ quyền thụ hưởng và sáng tạo văn hóa của người dân; phát triển dịch vụ văn hóa, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của Nhân dân. Nghị quyết giao nhiệm vụ xây dựng và vận hành Nền tảng văn hóa số toàn dân, cung cấp miễn phí hoặc với chi phí thấp các dịch vụ thư viện số, bảo tàng số, nghệ thuật biểu diễn trực tuyến và các lớp học nghệ thuật trực tuyến nhằm thu hẹp khoảng cách thụ hưởng văn hóa giữa các vùng, miền.

Đặc biệt, Bộ Chính trị thống nhất chọn ngày 24/11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, với chủ trương là ngày nghỉ và người lao động được hưởng nguyên lương. Đây là dịp để Nhân dân nâng cao khả năng thụ hưởng văn hóa, đội ngũ văn nghệ sĩ được động viên sáng tạo, đồng thời góp phần đề cao, thực hành lối sống văn hóa, văn minh trong toàn xã hội.

Nghị quyết cũng nhấn mạnh yêu cầu phát triển văn hóa cơ sở phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; xây dựng cộng đồng văn hóa giàu bản sắc; bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội truyền thống. Đáng chú ý, Nghị quyết yêu cầu phát huy nhân tố tích cực của văn hóa tôn giáo, tín ngưỡng; đồng thời chú trọng bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống, bản sắc văn hóa tốt đẹp của các dân tộc thiểu số, bảo đảm bình đẳng trong thụ hưởng các giá trị văn hóa đối với đồng bào dân tộc thiểu số và các nhóm yếu thế trong xã hội.

Bên cạnh đó, Nghị quyết xác định đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa; xây dựng và khai thác hiệu quả hạ tầng dữ liệu văn hóa quốc gia, nền tảng số dùng chung kết nối đồng bộ với các cơ sở dữ liệu quốc gia; chuẩn hóa và số hóa toàn diện di sản văn hóa vật thể, phi vật thể, các tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị cao; bảo đảm an ninh và chủ quyền văn hóa số.

Về tầm nhìn đến năm 2045, Nghị quyết đặt mục tiêu xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam xã hội chủ nghĩa, trong đó con người là trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển; các giá trị văn hóa giữ vai trò nền tảng, chuẩn mực và được thẩm thấu trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Việt Nam phấn đấu trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và quốc tế; công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo đóng góp khoảng 9% GDP; nằm trong nhóm 3 quốc gia dẫn đầu ASEAN và nhóm 30 quốc gia hàng đầu thế giới về Chỉ số Sức mạnh mềm quốc gia.

Để tổ chức thực hiện Nghị quyết, Bộ Chính trị quyết định thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam do đồng chí Thường trực Ban Bí thư làm Trưởng Ban; đồng thời giao nhiệm vụ cụ thể cho Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, các địa phương và các cơ quan liên quan trong việc thể chế hóa, bố trí nguồn lực, tổ chức triển khai và giám sát việc thực hiện Nghị quyết.